Homo Deus · Leven op papier

We zouden kunnen denken dat geschreven tekst slechts dient om de realiteit zachtjes te beschrijven, maar het is geleidelijk aan krachtig geworden, omdat het de realiteit kan herscheppen. Als een officieel rapport in strijd is met de objectieve realiteit, is het vaak de realiteit die toegeeft. Zolang je maar met de belastingdienst, het onderwijssysteem of andere omslachtige bureaucratieën hebt gewerkt, weet je dat bijna niemand om de waarheid geeft; wat op het formulier staat, is belangrijker.

……

Naarmate bureaucratische systemen meer macht vergaren, worden ze ongevoelig voor fouten. Op dat moment passen ze hun verhaal niet langer aan de realiteit aan, maar veranderen ze de realiteit om aan hun verhaal te voldoen. Uiteindelijk komt de externe realiteit overeen met de fantasieën van deze bureaucraten, maar alles is het resultaat van dwang die de realiteit tot deze verandering heeft gedwongen.

……

In feite berust de kracht van menselijke samenwerkingsnetwerken op het delicate evenwicht tussen waarheid en fictie. Als de realiteit te veel wordt verdraaid, wordt de kracht verzwakt, waardoor je niet opgewassen bent tegen tegenstanders die de realiteit helder zien; maar om de organisatiekracht effectief te vergroten, moet men nog steeds vertrouwen op die fictieve mythen. Als men volhardt dat alles honderd procent realiteit moet zijn en absoluut geen fictie mag bevatten, zal het aantal volgers beslist gering zijn